Waardegedreven zorg draait om het bereiken van uitkomsten die er voor de patiënt werkelijk toe doen, tegen verantwoorde kosten. Want zorg krijgt pas betekenis wanneer deze aansluit bij wat iemand belangrijk vindt. Niet de aandoening staat centraal, maar de mens die ermee leeft.
Kennisbankartikel
Waardegedreven zorg
De gezondheidszorg is de afgelopen decennia ingrijpend veranderd. Waar vroeger vooral de ziekte centraal stond, draait het tegenwoordig steeds meer om de mens die met die ziekte moet leven. Begrippen als persoonsgerichte zorg, passende zorg en waardegedreven zorg zijn niet langer toekomstvisies, maar vormen steeds vaker het uitgangspunt voor hoe zorg wordt georganiseerd.
Deze ontwikkeling vraagt om een fundamenteel andere manier van kijken. Niet langer staat alleen de vraag centraal: "Welke behandeling is medisch het beste?" Steeds vaker luidt de vraag:
"Welke uitkomst heeft voor deze patiënt werkelijk waarde?"
Dat lijkt een eenvoudige vraag, maar in de praktijk is zij allesbehalve eenvoudig te beantwoorden. Want wat voor de ene patiënt waardevol is, kan voor een ander juist van ondergeschikt belang zijn. Waardegedreven zorg begint daarom niet bij de behandeling, maar bij het begrijpen van de mens achter de patiënt.
Waarom dezelfde zorg niet voor iedere patiënt dezelfde waarde heeft
Twee patiënten kunnen dezelfde diagnose krijgen, dezelfde behandeling ondergaan en dezelfde medische resultaten behalen. Toch kan de één terugkijken op uitstekende zorg, terwijl de ander het gevoel heeft dat er onvoldoende naar hem is geluisterd.
Dat verschil ontstaat niet doordat de behandeling anders was. Het ontstaat doordat mensen verschillen in wat zij belangrijk vinden.
De één wil uitgebreide uitleg en zorgvuldig alle mogelijkheden afwegen. Een ander wil vooral snel duidelijkheid en een concreet behandelplan. De één hecht veel waarde aan zelfstandigheid, terwijl een ander juist behoefte heeft aan begeleiding en zekerheid.
Deze verschillen zijn niet toevallig. Ze worden voor een belangrijk deel bepaald door de onderliggende drijfveren van mensen.
Drijfveren bepalen wat voor een patiënt werkelijk van waarde is
Drijfveren gaan niet over wie iemand is, maar over wat iemand belangrijk vindt. Ze bepalen welke waarden richting geven aan keuzes, waar iemand energie van krijgt en vanuit welke behoeften iemand naar zijn omgeving kijkt. Ze verklaren waarom mensen verschillend omgaan met risico's en uiteenlopende verwachtingen hebben van hun zorgverlener.
Drijfveren laten zien welke behoeften en waarden voor iemand belangrijk zijn. Door deze beter te begrijpen, kunnen zorgprofessionals beter aansluiten bij wat een patiënt nodig heeft en belangrijk vindt.
Wat patiënten belangrijk vinden
Hoewel iedere patiënt uniek is, zien we in de zorg drie behoeften die vaak een centrale rol spelen.
Kwaliteit van leven
Voor patiënten draait goede zorg uiteindelijk om kwaliteit van leven. Een behandeling is geen doel op zich, maar een middel om terug te kunnen naar wat voor iemand belangrijk is. Wat dat is, verschilt per persoon: weer kunnen sporten, zelfstandig blijven wonen of tijd doorbrengen met familie.
Autonomie
Steeds meer patiënten willen actief meebeslissen over hun behandeling. Zij willen de mogelijkheden begrijpen en samen kiezen voor de aanpak die het beste aansluit bij hun persoonlijke situatie.
Samen beslissen vergroot de betrokkenheid en therapietrouw.
Erkenning
Patiënten willen niet alleen behandeld worden vanwege hun aandoening, maar ook gezien worden als mens.
Aandacht, luisteren en oprechte belangstelling blijken vaak net zo belangrijk als medische deskundigheid. Wanneer patiënten zich serieus genomen voelen, ontstaat vertrouwen. En vertrouwen vormt de basis voor een goede behandelrelatie.
